2 වන පරිච්ඡේදය: ජල රසායනය - සාර්ථකත්වයේ රහස (The Bio-Chemistry of H2O)ඩිස්කස් බ්‍රීඩින් වලදී 90% ක්ම වැදගත් වෙන්නේ මාළුවා නෙවෙයි "වතුරයි". වතුරේ සිදුවන ඉතාම කුඩා අණුක වෙනසක් මාළුවාගේ හෝමෝන පද්ධතියට සහ බිත්තර වල සෛල බෙදීමට බලපානවා.2.1 pH අගය සහ හෝමෝන සමතුලිතතාවය (The pH Dynamics)බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ $pH$ අගය 6.5 තිබීම පමණක් ප්‍රමාණවත් කියාය. නමුත් විද්‍යාත්මකව බැලූ විට:The Ionic Stress: $pH$ අගය එකවර 0.5 කින් වෙනස් වීම මාළුවාගේ රුධිරයේ ඇති "Cortisol" (ආතති හෝමෝනය) මට්ටම 300% කින් ඉහළ නංවනවා. මෙය මාළුවාගේ ප්‍රතිශක්තිකරණය සම්පූර්ණයෙන්ම අඩපණ කරනවා.බ්‍රීඩින් වලදී: බිත්තර පලදායී වීමට නම් වතුරේ $pH$ අගය 5.5 - 6.5 අතර තිබිය යුතුයි. මෙයට හේතුව මෘදු ආම්ලික ජලයේදී පිරිමි සතාගේ ශුක්‍රාණු (Spermatozoa) වැඩි කාලයක් ජීවීව පැවතීමයි.2.2 TDS සහ Osmotic Pressure (පටල පීඩනය)මෙය තමයි බ්‍රීඩින් වල තීරණාත්මකම සාධකය.The Osmotic Shock: බිත්තරයක් කියන්නේ අර්ධ පාරගම්‍ය පටලයක් (Semi-permeable membrane). වතුරේ $TDS$ අගය වැඩි වුණොත් (ලුණු සහ මිනරල් වැඩි වුණොත්), බිත්තරය ඇතුළේ තියෙන වතුර එළියට ඇදලා ගන්නවා. එතකොට බිත්තරය ඇකිලිලා කලලය මැරෙනවා.The Magic Number: පර්යේෂණ පත්‍රිකා වලට අනුව සාර්ථකම බිත්තර පැටව් වීමේ අනුපාතය ලැබෙන්නේ $TDS$ අගය 40ppm - 80ppm අතර පවතින විටයි.2.3 Nitrogen Cycle එකේ රහස් (The Unseen Toxins)අපි දන්නේ Ammonia සහ Nitrite ගැන විතරයි. හැබැයි පැටවුන්ට බලපාන තව දෙයක් තියෙනවා:Nitrate ($NO_3$): වැඩිහිටි මාළුවෙකුට 50ppm වුවත් ඔරොත්තු දුන්නද, ඩිස්කස් පැටවුන්ගේ ඇටසැකිල්ල වර්ධනය වීමට නම් එය 10ppm ට වඩා අඩු විය යුතුයි.Organic Load: වතුරේ දියවී ඇති අපද්‍රව්‍ය (Dissolved Organic Compounds - DOC) වැඩි වූ විට බැක්ටීරියා ගහනය වැඩි වෙනවා. මෙය ඩිස්කස් මාළුවාගේ "Slime Coat" එක තුනී වීමට ප්‍රධාන හේතුවක්.2.4 ඩිස්කස් මාළුන් සඳහා "Biological Water" හදන හැටිසාමාන්‍ය ටැප් වතුර ඩිස්කස්ලාට ගැලපෙන්නේ නැහැ. පර්යේෂණ පෙන්වා දෙන්නේ "Peat Moss" හෝ "Ketapang Leaves" (කොට්ටම්බා කොළ) මගින් නිදහස් කරන Humic Acid මගින් වතුරේ ඇති බැක්ටීරියා වර්ධනය 80% කින් පාලනය කරන බවයි. මෙය ඩිස්කස්ලාගේ ස්වභාවික ප්‍රතිශක්තිය වැඩි කරන "ස්වභාවික බෙහෙතක්".2.5 Conductivity vs Hardnessලෝකයේ ප්‍රධාන බ්‍රීඩර්ස්ලා බලන්නේ $GH$ හෝ $KH$ නෙවෙයි, ඔවුන් බලන්නේ Conductivity ($\mu S/cm$) අගයයි.බ්‍රීඩින් සඳහා හොඳම අගය: 80 - 150 $\mu S/cm$.වර්ධනය (Growth) සඳහා හොඳම අගය: 300 - 450 $\mu S/cm$ (මෙහිදී මිනරල් වැඩි නිසා ඇටකටු ශක්තිමත් වේ).

Table 2.1: Discus Water Parameters Based on Lifecycle

Parameter,Breeding Tank,Growing Tank,Community Tank
Temperature,28°C - 30°C,29°C - 31°C,27°C - 29°C
pH,5.5 - 6.5,6.5 - 7.2,6.5 - 7.5
TDS,40 - 80 ppm,150 - 300 ppm,100 - 200 ppm
Ammonia,0 ppm,0 ppm,0 ppm
Nitrate,< 5 ppm,< 15 ppm,< 20 ppm

Master's Deep Research Note:"ඩිස්කස් බිත්තර වල පිටත කවචය (Chorion) දැඩි වීමට වතුරේ ඇති Calcium ($Ca^{2+}$) සහ Magnesium ($Mg^{2+}$) සාන්ද්‍රණය බලපායි. $GH$ අගය 3 ට වඩා වැඩි වුවහොත් කවචය ඉතා තද වන අතර, එවිට පැටවාට එය කඩාගෙන එළියට ඒමට නොහැකිව බිත්තරය ඇතුළේම මිය යයි (Dead in shell)."

2.6 ලංකාවේ භූගෝලීය ජල විවිධත්වය (Water Profile of Sri Lanka)ලංකාවේ ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට ජලයේ රසායනික සංයුතිය වෙනස් වේ. මෙය ඩිස්කස් බ්‍රීඩර් කෙනෙක් තේරුම් ගත යුතුම සාධකයකි.තෙත් කලාපය (කොළඹ, කළුතර, ගම්පහ): සාපේක්ෂව මෘදු ජලය (Soft Water) පවතී. $TDS$ අගය 40-120 ppm අතර වේ. බ්‍රීඩින් සඳහා ඉතාම හිතකරය. නමුත් වැසි කාලයට වතුරේ $pH$ අගය වේගයෙන් වෙනස් විය හැක.වියළි කලාපය (අනුරාධපුර, පොළොන්නරුව, කුරුණෑගල): ඉතා තද ජලය (Hard Water) පවතී. කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් බහුල නිසා $TDS$ අගය 300-600 ppm දක්වා ඉහළ යා හැක. මෙහි බිත්තර පලදායීතාවය (Fertility) ඉතා අඩුය.කන්ද උඩරට (මහනුවර, නුවරඑළිය): පිරිසිදු නමුත් සීතල ජලය. මෙහිදී බැක්ටීරියා අඩු වුවත්, $pH$ අගය ස්ථාවරව තබා ගැනීම අභියෝගයකි.2.7 බ්‍රීඩින් සඳහා වතුර "ඉංජිනේරු" කරන විද්‍යාත්මක ක්‍රමඔබේ ප්‍රදේශයේ වතුර මොන වගේ වුණත්, පහත ක්‍රම මගින් එය ඩිස්කස්ලාට අවශ්‍ය "Perfect Water" බවට පත් කළ හැකිය:

A. RO (Reverse Osmosis) තාක්ෂණයලංකාවේ වියළි කලාපයේ බ්‍රීඩර්ස්ලාට ඇති එකම විසඳුම මෙයයි. $RO$ මගින් වතුරේ ඇති සියලුම මිනරල් ඉවත් කර $TDS$ අගය 0-10 ppm දක්වා අඩු කරයි.Pro Tip: 100% $RO$ වතුර මාළුන්ට අහිතකරය (එහි මිනරල් නැති නිසා). සැමවිටම $RO$ වතුර සමග සාමාන්‍ය වතුර ස්වල්පයක් මිශ්‍ර කර (Aging කල වතුර) $TDS$ අගය 60-80 ppm මට්ටමට සකසා ගන්න.B. Peat Moss සහ Blackwater Extract (ස්වභාවික ක්‍රමය)වතුරේ $pH$ අගය ස්වාභාවිකවම අඩු කිරීමට සහ බැක්ටීරියා නැසීමට මෙය යොදා ගනී.DIY Method: වියළි කොට්ටම්බා කොළ (Ketapang) හෝ පීට් මෝස් දැලක දමා ෆිල්ටරය තුළට දමන්න. මෙහිදී පිටවන Tannic Acid මගින් වතුරේ ඇති බර ලෝහ (Heavy Metals) උදාසීන කර බිත්තර වල දිලීර හැදීම වළක්වයි.C. Aging සහ De-chlorinationලංකාවේ නළ ජලයේ ඇති ක්ලෝරීන් (Chlorine) සහ ක්ලෝරමයින් (Chloramine) ඩිස්කස් මාළුන්ගේ කරමල් (Gills) පිළිස්සීමට හේතු වේ.විද්‍යාත්මක ක්‍රමය: වතුර අවම වශයෙන් පැය 24-48 ක් "Air-stone" එකක් දමා රඳවා තැබිය යුතුය. එවිට ක්ලෝරීන් වායුව ඉවත් වන අතර වතුරේ $pH$ අගය ස්ථාවර (Stabilize) වේ.2.8 වතුරේ "කාබන් ඩයොක්සයිඩ්" අන්තරාය (CO2 Trap)භූගත ලිං ජලය භාවිතා කරන විට එහි අධික $CO_2$ සාන්ද්‍රණයක් තිබිය හැක. එවැනි වතුර කෙලින්ම ටැංකියට දැමූ විට මාළුන් මතුපිටට විත් හුස්ම ගැනීමට වෙහෙසෙයි.විසඳුම: ලිං වතුර සැමවිටම පැය 12ක් හොඳින් "Aeration" කර පසුව ටැංකියට එක් කරන්න.2.9 බ්‍රීඩර් කෙනෙක් ළඟ තිබිය යුතු "Water Testing Kit"පිටු 500ක පොතක මේ උපකරණ ගැන සඳහන් කිරීම අත්‍යවශ්‍යයි:Digital TDS Meter: වතුරේ දියවී ඇති ඝන ද්‍රව්‍ය මැනීමට.pH Pen / Drops: ආම්ලිකතාවය බැලීමට.Ammonia/Nitrite Test Kits: ජලයේ විෂ මට්ටම බැලීමට (විශේෂයෙන් අලුත් ටැංකි වල).🔬 Research Insight for the Book:"ලංකාවේ වියළි කලාපයේ ජලයේ ඇති අධික කාබනේට් දෘඩතාවය ($KH$) නිසා ඩිස්කස් බිත්තරවල Micropyle (ශුක්‍රාණු ඇතුළු වන සිදුර) ඉතා ඉක්මනින් වැසී යයි. මේ නිසා Fertilization සාර්ථක වීමට නම් $KH$ අගය 1-3 $dKH$ අතර පවත්වා ගැනීම අනිවාර්ය බව විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ මගින් තහවුරු වී ඇත."