"Starting off steady! - Let's choose the right tank or pond - පටන් ගැන්ම ස්ථාවරව! - නිවැරදි ටැංකියක් හෝ පොකුණක් තෝරා ගනිමු"
(විසිතුරු මත්ස්‍ය පාලනය: A to Z ලිපි මාලාව)
මාළු හදන්න පටන් ගන්න කෙනෙක් මුලින්ම වරද්ද ගන්න තැන තමයි "නිවාසය" තෝරා ගැනීම. ඔබ මේ වැඩේ කරන්නේ ලස්සනට (Hobby) වුනත්, ආදායමක් ගන්න (Business) වුනත් පදනම හරියට දාගත්තේ නැත්නම් වැඩේ ෆේල් වෙනවා. අද බලමු කාට කාටත් ගැලපෙන්න ටැංකි හදාගන්නේ කොහොමද කියලා.
1. විනෝදාංශයට කරන අයට (Hobbyists) - වීදුරු ටැංකි 🐠
ගෙදර ලස්සනට මාළු හදන්න නම් වීදුරු ටැංකි (Glass Tanks) තමයි හොඳම.
• හැඩය: රවුම් බෝල් (Fish Bowls) වල මාළු හදන්න එපා. ඒක මාළුවාට වධයක්. හැමවිටම හතරැස් ටැංකි (Rectangular) තෝරාගන්න. මොකද මේවායේ වතුර මතුපිට වර්ගඵලය (Surface Area) වැඩි නිසා ඔක්සිජන් හොඳින් දිය වෙනවා.
• ස්ථානය: ටැංකිය තියන්න ඕනේ සෘජුවම ඉර එළිය වැටෙන්නේ නැති තැනක. ඉර එළිය වැටුනොත් සතියෙන් ටැංකිය පාසි බැඳිලා කොළ පාට වෙනවා (Algae bloom). ඒ වගේම දොරවල් ජනෙල් අසල නිතර සද්දෙ බද්දෙ තියෙන තැන් සුදුසු නෑ (මාළු බය වෙනවා).
• ප්‍රමාණය: පටන් ගන්න කොටම අඩි 2ක් හෝ 3ක් දිග ටැංකියකින් පටන් ගන්න. පොඩි ටැංකි නඩත්තු කරන්න අමාරුයි (වතුර ඉක්මනට නරක් වෙනවා).
2. බිස්නස් කරන අයට (Breeders/Sellers) - සිමෙන්ති ටැංකි සහ පොකුණු 🏗️
ඔබ බිස්නස් එකක් විදියට කරද්දී ලස්සනට වඩා වැදගත් වෙන්නේ පහසුව සහ ධාරිතාවය.
• සිමෙන්ති ටැංකි (Cement Tanks):
• බිස්නස් එකකට හොඳම දේ මේකයි. උෂ්ණත්වය පාලනය වෙනවා වගේම කල් පවතිනවා.
• ගැඹුර: අඩි 1.5 - 2 කට වඩා ගැඹුර වැඩි කරන්න එපා. ගැඹුර වැඩි වුනාම නඩත්තුව අමාරුයි වගේම, පතුලේ ඔක්සිජන් ප්‍රමාණය අඩු වෙනවා. අපිට ඕන වතුර ලීටර් ගානට වඩා වතුරේ මතුපිට වර්ගඵලයයි.
• පාට: ටැංකි ඇතුලත ලා නිල් (Sky Blue) හෝ ළා කොළ පාටින් තීන්ත ගාන්න (Waterproof paint). එතකොට මාළුන්ගේ ලෙඩ රෝග ඉක්මනට පේනවා වගේම පාසි බැඳෙන එක පාලනය වෙනවා. (Goldfish වගේ අයට නම් කළු පාට හොඳයි පාට මතු වෙන්න).
• පොකුණු (Mud Ponds):
• කයි (Koi) සහ කාප් (Carp) වගේ ලොකු මාළු වර්ග ඉක්මනට ලොකු කරගන්න (Grow out) පොළොවේ කපපු පොකුණු සුදුසුයි. හැබැයි ලෙඩ රෝග පාලනය කරන්න මේවයේ අමාරුයි.
💡 කාටත් වැදගත් රහසක්:
මාළුවෙක්ට ජීවත් වෙන්න වතුර ලීටර් ගාන (Volume) විතරක් මදි. වතුර මතුපිට ප්‍රමාණය (Surface Area) වැඩි වෙන්න ඕනේ. ඒ නිසා උස වැඩි (Tall) ටැංකි වලට වඩා, දිග සහ පළල වැඩි (Wide) ටැංකි මාළුන්ට හරිම සනීපයි.
ඊළඟ ලිපියෙන්:
ටැංකියට වතුර පුරවලා කෙලින්ම මාළු දාන්න පුලුවන්ද? අපෝ බැහැ! මාළු දාන්න කලින් වතුර ටික හදාගන්නේ කොහොමද? (Water Preparation & Nitrogen Cycle) ගැන සරලවම ඊළඟ ලිපියෙන් කතා කරමු.